“Çocuğumun dikkati çabuk dağılıyor. MOXO testi yaptırsak DEHB olup olmadığını öğrenir miyiz?” Ailelerin sık sorduğu bu sorunun yanıtı önemlidir: MOXO, dikkat değerlendirmesinde yardımcı bilgi sağlayabilir; ancak tek başına dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı koymaz. Testin amacı, çocuğu bir puana indirgemek değil, klinik değerlendirmeyi desteklemektir.

Son güncelleme: 12 Ekim 2026

MOXO Dikkat Testi Nedir?

MOXO d-CPT, bilgisayar üzerinden uygulanan bir sürekli performans testidir. Belirli uyaranlara yanıt verme ve diğerlerine yanıt vermeme görevleri içerir. Görev sırasında görsel, işitsel veya birlikte sunulan dikkat dağıtıcılar kullanılır. Böylece kişinin yapılandırılmış test koşullarındaki yanıt örüntüsü değerlendirilir. Bu rehber MOXO d-CPT yaklaşımını anlatır; farklı ürün ve sürümlerin raporları değişebilir. [1, 2]

MOXO Neyi Ölçer?

MOXO d-CPT raporunda genellikle dört temel alan bulunur:

• Dikkat: Hedef uyaranlara yönergeye uygun yanıt verebilme.
• Zamanlama: Doğru yanıtı görevde beklenen zaman aralığında verebilme.
• Dürtüsellik: Yanıt verilmemesi gereken uyaranlarda yanıtı durdurabilme.
• Hiperaktivite / fazla tepki: Gereksiz veya tekrarlayan tuş basımlarını düzenleyebilme.

Testteki “hiperaktivite” puanı, çocuğun sınıfta ne kadar hareket ettiğinin doğrudan ölçümü değildir. Bu alanın testte nasıl hesaplandığıyla günlük yaşamdaki gözlemler birlikte yorumlanmalıdır. Aynı şekilde zamanlama güçlüğü, tek başına dikkatsizlik veya zekâ düşüklüğü anlamına gelmez. [1]

Kaç Yaşından İtibaren Uygulanabilir?

MOXO d-CPT çalışmalarında çocuk sürümü 6–12 yaş, ergen ve erişkin sürümü 13 yaş ve üzeri için kullanılmıştır. Çocuğun yönergeyi anlayabilmesi ve göreve katılabilmesi de önemlidir. Uygun sürüm ve testin gerekliliği değerlendirmede belirlenmelidir. Altı yaşın altında dikkat veya gelişim kaygısı varsa yardım istemek için test yaşını beklemeyin; yaşa uygun klinik değerlendirme yapılabilir. [2, 4]

Nasıl Yapılır? Ne Kadar Sürer?

Uygulayıcı görevi açıklar ve yönergenin anlaşıldığını kontrol eder. Çocuk bilgisayardaki hedeflere uygun yanıt verirken bazı bölümlerde dikkat dağıtıcılar sunulur. Testin kendisi ile açıklama, hazırlık ve sonuç görüşmesi ayrı aşamalardır. Kullanılan sürüme ve uygulama düzenine göre toplam randevu süresi değişebilir; planlanan süreyi randevu alırken öğrenebilirsiniz. Test bir sınav veya ders başarısı değerlendirmesi değildir.

MOXO Tek Başına DEHB Tanısı Koyar mı?

Hayır. Çocuklarda DEHB değerlendirmesi gelişim öyküsünü, belirtilerin farklı ortamlardaki görünümünü ve günlük yaşam üzerindeki etkisini kapsar. Aile ve öğretmen bilgileri önemlidir. Uyku sorunları, kaygı ve öğrenme güçlükleri gibi benzer yakınmalara yol açabilecek durumlar da değerlendirilir. [3, 4]

2024 yılında yayımlanan, çocuk ve ergenlerde sürekli performans testlerini inceleyen meta-analiz; bu testlerin tek başına DEHB olan ve olmayan grupları ayırma gücünün sınırlı–orta düzeyde olduğunu bildirdi. Araştırmacılar testlerin kapsamlı bir tanı süreci içinde kullanılmasını önerdi. Bu sonuç, bütün CPT ürünlerinin aynı olduğu anlamına gelmez; tek bir testin klinik değerlendirmenin yerine geçmemesi gerektiğini gösterir. [3]

Normal Sonuç DEHB’yi Kesin Olarak Dışlar mı?

Hayır. Yapılandırılmış bir görevde iyi performans gösteren bir çocuk günlük yaşamda organizasyon, göreve başlama veya dikkatini sürdürme güçlüğü yaşayabilir. Benzer şekilde beklenenin altında bir puan, tek başına DEHB bulunduğunu göstermez. Sonuç ile aile veya öğretmen gözlemleri farklıysa bu farklılık değerlendirmede konuşulmalıdır. Hekim bütün bilgileri birlikte yorumlar. [3, 4]

Güncel Araştırmalar Ne Söylüyor?

Yaş ve gelişim düzeyi önemlidir. 2025 yılında 6–17 yaş arasında 479 katılımcıyla yapılan MOXO d-CPT araştırması, dikkat ve yanıt kontrolünün yaşa ve dikkat dağıtıcıların türüne göre değiştiğini gösterdi. Bu nedenle çocuğu başka yaştaki bir kardeşinin ham puanıyla karşılaştırmak uygun değildir. Çalışma gelişimsel performansı incelemiştir; tek başına tanı doğruluğu kanıtı olarak yorumlanmamalıdır. [2]

Dikkat dağıtıcı içeren testler ek bilgi sağlayabilir. 2026 tarihli meta-analiz, MOXO ve sanal gerçeklik gibi dikkat dağıtıcı içeren CPT yaklaşımlarında DEHB ve kontrol grupları arasında farklılıklar bildirdi. Ancak çalışmalar arasında önemli farklılıklar bulunuyordu. Grup düzeyindeki bir araştırma sonucu, tek bir çocuk için kesin tanı veya herkeste aynı doğruluk oranı anlamına gelmez. [5]

Test Öncesinde Aileler Nelere Dikkat Etmeli?

• Uygulayıcıdan hazırlık ve randevu süresi bilgisini alın.
• Çocuğun önceki gece uykusu, o günkü hastalık veya belirgin yorgunluğu hakkında bilgi verin.
• Kullanılan ilaçları ve son alınma zamanını paylaşın; ilaçları kendi başınıza kesmeyin.
• Çocuğa “Bu testte başarılı olmak zorundasın” demek yerine, “Nasıl çalıştığını anlamamıza yardımcı bir görev” şeklinde açıklayın.
• Test için internette alıştırma yaptırmak yerine uygulayıcının yönergelerini izleyin.
• Görme, işitme veya yönergeyi anlama konusunda güçlük varsa bunu önceden bildirin.

Bunlar uygulama koşullarını açıkça paylaşmaya yönelik pratik önerilerdir. Çocuğa özgü hazırlık ve varsa ilaçlı/ilaçsız değerlendirme planı, ilgili hekim ve uygulayıcı tarafından belirlenmelidir.

MOXO Bir Zekâ Testi veya Tedavi midir?

Hayır. MOXO d-CPT dikkat ve yanıt kontrolü performansına ilişkin ölçümler sunar; genel zekâ puanı vermez. Testi yaptırmak, kendi başına dikkat becerilerini geliştiren bir tedavi almak anlamına gelmez. Hangi desteğin gerekli olduğu test sonucundan bağımsız diğer klinik bilgilerle birlikte belirlenir.

Sonuç Görüşmesinde Hangi Soruları Sorabilirsiniz?

• Hangi alanlarda güçlük gözlendi; bunlar günlük yaşamla örtüşüyor mu?
• Sonuçlar çocuğumun yaşına uygun karşılaştırmalarla mı yorumlandı?
• Test koşulları veya yönergeyi anlama güçlüğü sonucu etkilemiş olabilir mi?
• Aile ve öğretmen gözlemleriyle birlikte hangi sonuca varılıyor?
• Ek değerlendirme gerekiyor mu; evde ve okulda hangi hedefleri izlemeliyiz?

Gerekirse test tekrarı veya tedavi öncesi–sonrası karşılaştırma planlanabilir. Tek bir puan değişikliğiyle karar vermek yerine günlük yaşamda yarar, uygulama koşulları ve diğer değerlendirme bilgileri birlikte ele alınmalıdır. [1, 3]

Değerlendirme ve Randevu Bilgisi

Çocuğunuzun dikkat güçlükleri ve uygun değerlendirme araçları hakkında bilgi almak için Dr. Veli Kurt Çocuk ve Genç Psikiyatri Kliniğine 0 533 094 06 05 veya 0 553 729 54 50 numaralarından ulaşabilirsiniz. MOXO’nun gerekli ve uygun olup olmadığı değerlendirme kapsamında ele alınır.

Kaynaklar

1. MOXO — Raporlar ve ölçüm alanları. Üreticinin teknik açıklamaları.
2. Rivella ve ark. Sustained attention and inhibitory control: age and sex related difference in children and adolescents using a CPT with distracting events. Frontiers in Psychology, 2025.
3. Arrondo ve ark. Clinical Utility of Continuous Performance Tests for the Identification of ADHD. JAACAP, 2024.
4. CDC — Diagnosing ADHD.
5. Beyond Traditional Continuous Performance Tests: The Incremental Diagnostic Value of Distractor-Embedded Paradigms. 2026.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; bireysel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.